Bölüm 1 – Bilgi Teknolojisinin Temel Kavramları

Genel Başlıklar

Alt Başlıklar

Detaylar

1.1 Genel Kavramlar

1.1.1 Donanım, Yazılım

Ve Bilgi Teknolojisi

Donanım, yazılım ve bilgi teknolojisi kavramlarını anlamak.

 

1.1.2 Bilgisayar Türleri

Ana bilgisayar, ağ bilgisayarı, kişisel bilgisayar (PC), dizüstü bilgisayar ve PDA arasındaki farkı yetenek, hız ve maliyet açısından anlamak.

 

1.1.3 Kişisel Bilgisayarın

Temel Parçaları

Merkezi işlem birimi (M I B), sabit-disk, temel G/Ç cihazları ve bellek türleri açısından PC’nin temel parçalarını bilmek.

 

1.1.4 Bilgisayarın Verimi/Gücü

Bilgisayar verimini/gücünü etkileyen M I B hızı, RAM boyu ve çalışan uygulama sayısı gibi etkenlerin bilinmesi.

1.2 Donanım

1.2.1 Merkezi İşlem Birimi

M I B’in işlevlerini anlama: hesaplama, lojik denetim, ivedi bellek erişimi, saklayıcıları. M I B hızının megahertz (MHz) veya gigahertz (GHz) ile ölçüldüğünü anlama.

 

1.2.2 Bellek

RAM, ROM gibi farklı bellek türlerini anlama ve onlar arasından ayırt edebilmek.

 

 

1.2.2.2 Bellek boyunun birimini bilmek: bit, byte, KB, MB, GB, TB gibi. Karakterlerin, dosyaların ve alanların bellek birimleri ile ilişkileri.

 

1.2.3 GirişBirimleri

Bilgisayara giriş bilgisi aktaran fare, klavye, iz-topu, tarayıcı, ışıklı kalem, oyun-çubuğu, sayısal kamera ve mikrofon gibi birimleri tanımak.

 

1.2.4 ÇıkışBirimleri

Bilgisayardan çıkışbilgisi veren monitör, yazıcı, çizici, hoperlör gibi birimleri tanımak. Bu birimlerin nerelerde kullanıldığını bilmek.

 

1.2.5 Giriş/Çıkış Birimleri

Modem, dokunmatik-ekran gibi bazı cihazların hem giriş hem de çıkış yapabildiğini anlamak.

 

1.2.6 Saklama Birimleri

Sabit-disk, harici-disk, zip-disk, CD-ROM, DVD, disket gibi saklama birimlerini hız, sığa ve maliyet açıısndan karşılaştırmak.

 

 

Disk’i biçimlendirmeyi anlamak.

1.3 Yazılım

1.3.1 Yazılım Türleri

Işletim sistemi yazılımı ile uygulama yazılımı arasındaki farkı bilmek. Yazılım uyarlamalarının nedenini anlamak.

 

1.3.2 Işletim Sistemi

Yazılımı

Işletim sistemlerinin temel işlevlerini anlamak ve bazı işletim sistemlerinin adını bilmek.

 

1.3.3 Uygulama Yazılımı

Çok kullanılan bazı yazılım uygulamalarını bilmek: Kelime işlemci, spreadsheet, veritabanı, Web tarayıcı, masaüstü yayınlama...

 

1.3.4 Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI)

Grafiksel kullanıcı arayüzünü anlamak.

 

1.3.5 Sistem Geliştirme

Bilgisayar tabanlı sistem geliştirmeyi anlamak. Analiz prosesleri, programlama ve sınama…

1.4 Bilgi Ağları

1.4.1 LAN, WAN

Yerel alan ağı (LAN) ve geniş alan ağı (WAN) terimlerini anlamak. Kullanıcı/sunucu terimini bilmek.

 

 

Ağ üzerinden grup çalışmasının ve kaynak (yazıcı, alan vs.) paylaşımının getirilerini anlamak.

 

1.4.2 -Ağ ve Dış-Ağ

-ağ ın (Intranet) ne olduğunun anlaşılması ve Internet ile iç-ağ arasındaki farkın bilinmesi.

 

 

Dış-ağ ın (Extranet) ne olduğunun anlaşılması ve dış-ağ ile iç-ağ arasındaki farkın bilinmesi.

 

1.4.3 Internet

Internet’in ne olduğunun ve kullanımının bilinmesi.

 

 

WWW (World Wide Web)’in anlaşılması ve onu Internet’ten ayırmak.

 

1.4.4 Telefon şebekesi

Telefon şebekesinin bilgisayar iletişimde kullanılması. PSTN, ISDN, ADSL, LMDS gibi terimleri kavramak.

 

 

Analog, dijital ve modem terimlerini, aktarım oranını (bps) ve katlarını anlamak.

1.5 BT’nin Yaşamın Her Evresinde Kullanımı

1.5.1 İş Yaşamında Bilgisayar

Kişinin işini yapabilmesi için bilgisayarların çoğu durumlarda dahauygun olduğunu tanımlamak.

 

 

Geniş -ölçekli uygulamaların iş dünyasındaki kullanımını bilmek: Havayolu rezervasyon sistemleri, çevrimiçi bankacılık...

 

 

Geniş -ölçekli uygulamaların devlette kullanımını bilmek: Nüfus bilgileri kayıt sistemi, vergi kayıt sistemi, araç kayıt sistemi gibi...

 

 

Geniş -ölçekli uygulamaların hastanelerde kullanımını bilmek: hasta kayıt sistemi, ambulans kontrol sistemi, tanı Araçları ve ölçü cihazları, özel ameliyat cihazları.

 

 

Geniş -ölçekli uygulamaların eğitimde kullanımını bilmek: Öğrenci kayıt sistemi, zaman ve dershane çizelgeleme sistemi, bilgisayar destekli eğitim, uzaktan eğitim, Internet üzerinden ev ödevi uygulaması.

 

 

Teleworking kavramının anlaşılması.

 

1.5.2 Elektronik Dünya

Elektronik posta (e-posta) ve kullanımının anlaşılması.

 

 

Elektronik ticaret (e-ticaret) kavramını anlamak. Bir şeyler satın almak, ödeme sistemi, çevrimiçi hizmetler vs.

 

 

Çevrimiçi hizmetler ve bir şeyler satın almanın yararları: 24 saat hizmet vermek, geniş ürün yelpazesi sunmak, vs.

1.6 Sağlık ve Güvenlik, Çevre

1.6.1 Ergonomik

Bilgisayarı kullanırken daha iyi bir çalışma olması için nelerin yardımcı olacağının öğrenilmesi: Monitörden ne kadar uzaklıkta bulunulmalı, ayarlanabilir sandalyede oturmak, monitör süzgeci kullanmak vs.

 

 

1.6.2 Sağlık Açısından

Bilgisayarı fazla kullanmanýn sağlığa etkileri: çok yazmaktan dolayı parmak veya bileklerin incinmesi, ekrane uzun süre bakmaktan dolayı gözlerin kızarması vs.

 

1.6.3 Önlemler

Bilgisayarı kullanırken bazı güvenlik önlemlerinin anlatılması: Güç kablosunun güvenli olması, güç kaynağının fazla yüklenmemesi vs.

 

1.6.4 Çevre

Biten yazıcı kartuşlarının, kâğıda çıkışların yeniden kazanılması, bakılmadığı durumlarda monitör’ün kapanması çevreye verilen zararı azaltacağına karşı dikkatli olunması.

 

 

Elektronik metinlerin kullanılması basılı belge gereksinimini ve kullanılan kâğıt miktarını azaltacağını anlamak.

1.7 Güvenlik

1.7.1 Bilgi Güvenliği

Bilgi güvenliği kavramının anlaşılması ve olası risklerin neler olacağının bilinmesi.

 

 

Bilgisayar üzerindeki kişisel hakların ve verilerin korunması. Kullanıcı hesabı ile şifresi terimlerinin anlaşılması. Erişim haklarınının anlaşılması.

 

 

Veriyi veya yazılımın yedeklenmesinin yararını bilmek.

 

 

Dizüstü bilgisayar, PDA, cep telefonu gibi taşınabilir cihazların çalınmasına karşı uyanık olmak ve olası zararlar: veri kaybı, yedeklenmemiş dosyaların yitirilmesi, işiniz için gerekli iletişim bilgilerin yitirilmesi vs.

 

1.7.2 Bilgisayar Virüsleri

Virüs kavramı, farklı virüs türleri ve bilgisayara nasıl

bulacaşağının anlaşılması.

 

 

Anti-virüs önlemi ve virüs bulaştığında ne yapılacağının bilinmesi. Bulaşmayı-uzaklaştırmak (disinfecting) kavramının anlaşılması.

 

 

Dosya indirirken veya ekli dosyalara erişirken virüs tarama yazılımı kullanmanın uygulaması.

1.8 Telif ve Yasa

1.8.1 Telif

Bir yazılım veya resim, ses gibi bilgisayar ortamında üretilmiş ürünlerin kullanılması durumunda telif kavramının anlaşılması.

 

 

CD, disket gibi taşınabilir ortamlarda dağıtılan metaryallerin telif haklarının anlaşılması.

 

 

Yazılım ürününün “Ürün kimlik sayısının” nasıl sınancağını bilmek. Paylaşımlı (shareware), serbest (freeware) ve son-kullanıcı lisanslı kavramlarının anlaşılması.

 

1.8.2 Veri Koruma

Yasası

Ülkemizdeki veri koruma yasası ve anlaşmaları bilmek.